ANKET OLUŞTURMA / ÖLÇEK GELİŞTİRME

Anket belirli bir tutumu, durumu veya olayı değerlendirmek için kullandığımız genelde çoktan seçmeli, derecelendirmeli veya ucu açık soruların yer aldığı formlardır. Anket çalışması yapan araştırmacı, literatür taraması sonucu bulduğu kullanıma uygun bir anketi de kullanabileceği gibi teorik çerçeveyi göz önünde bulundurarak yeni bir anket de oluşturabilir. Anket oluştururken doğru soruların belirlenmesi ve bu soruların bir bütünlük oluşturması önemlidir. Araştırmacılar anket oluşturduklarında veya literatürde daha evvelden kullanılmış bir anketi tekrar kullandıklarında demografik bilgi formu vererek katılımcılara ilişkin kişisel bilgileri de toplarlar. Toplanılan kişisel bilgiler ile anket verileri eşleştirilerek detaylı analizler yapılabilir. Bu da katılımcılara ilişkin sonuçların daha detaylı olarak ortaya konmasını sağlar. Tez, proje ve yayın çalışmalarında anket sık sık kullanılan bir ölçüm metodudur. Anket kullanma, lisans bitirme projelerinde veya tezlerinde, yüksek lisans tezleri veya projelerinde ve doktora tezlerinde öğrencilerin ve araştırmacıların yoğun olarak başvurduğu bir yöntemdir.

Ölçekler, ölçümlenen değişkene ait toplam bir puan vermesi açısından anketten ayrılır. Burada önemli olan nokta ölçeklerin neden sonuç ilişkisine daha elverişli sonuçlar oluşturmasıdır. Diğer taraftan anketler daha tanımlayıcı bilgiler vererek ilişkisellik için uygun sonuçlar ortaya koyar. Ölçek geliştirirken dikkat edilmesi gereken en önemli konu standardizasyon aşamasıdır. Standardizasyon ölçeğin güvenilirlik ve geçerlik bakımından kullanıma uygun hale getirilmesidir. Ayrıca geliştirilen ölçeğin popülasyonu temsil eden bir örneklem üzerinden toplanan verilerle standardize edilmesi çok önemlidir.

Tüm geliştirilen anket ve ölçekler, alanında uzman araştırmacıların görüşleri alınarak tekrar tekrar incelenmeli standardizasyon çalışmasından önce pilot çalışmalar yürütülmelidir. Standardizasyon sürecinde geliştirilen anketle paralel ölçümler yapan diğer anketler ölçeğin geçerliliğinin ölçümlenebilmesi için beraber sunulmalıdır. Ayrıca, paralel seyretmeyen ölçeklerde verilerek geçerliliğin kontrol altında tutulması araştırmanın başarısı bakımından önemlidir. Anket ve ölçekler alt faktörlere sahip olabilirler. Alt faktörler bir ölçeğin veya anketin ölçümlediği değişken veya değişkenlerin farklı boyutlarıyla ölçümlenmesini sağlamaktadır. Yapılacak ileri analizler ve faktör analizleriyle bu alt faktörlerin birbiriyle olan ilişkileri ve değişkenler ile olan ilişkileri değerlendirilmelidir.

Öğrenciler ve araştırmacılar lisans, yüksek lisans, doktora sırasında veya bağımsız yürüttükleri araştırmalar için kullanacakları ölçeklerin ve anketlerin hem geliştirme aşamasında hem de doğru anketlerin veya ölçeklerin bulunması aşamasında EDUCASE Akademik Danışmanlık Merkezi’nden destek alabilirler.

Anahtar Kelimeler: Anket, literatür taraması, teorik, demografik bilgi formu, analiz, tez, proje, yayın, ölçüm metodu, lisans bitirme projesi, yüksek lisans tezi, doktora tezi, yöntem, ölçek, standardizasyon, güvenirlik, geçerlik, popülasyon, pilot çalışma, alt faktör.

Yorum gönder